Een blik, een adempauze, een gevoel voor contrast en voor de sfeer van het moment. Dat is wat de fotografie van Dirk Thiebaut kenmerkt. Bij hem is zwart-wit geen stijleffect, maar een manier om anders naar de werkelijkheid te kijken, ze te sublimeren en emoties naar boven te halen.
Zwart-wit als een andere realiteit
Dirk Thiebaut is al meer dan vijfentwintig jaar cameraman van beroep en is dus altijd al bezig geweest met beelden. Fotografie bleef voor hem echter iets aparts. In het begin was het vooral een leuke hobby, maar later tijdens zijn vele reizen voelde hij de noodzaak om elke herinnering vast te leggen.
Zwart-witfotografie vormt al snel de basis voor zijn visuele taal. Deze keuze is niet louter gebaseerd op esthetische gronden. Voor hem vormt zwart-witfotografie «een andere realiteit», een andere manier om de wereld te zien. Waar kleur eigenlijk weergeeft wat het oog al kent, bieden monochrome tinten de mogelijkheid tot transformatie en reconstructie. Zijn beelden zijn heel contrastrijk en soms erg donker. Ze komen voort uit de wil om de realiteit op een andere manier voor te stellen.
De voorkeur voor zwart-wit heeft ook te maken met zijn werk. Dirk Thiebaut herinnert zich dat hij heel lang zwart-witzoekers heeft gebruikt omdat deze visuele techniek een natuurlijk onderdeel van zijn dagelijks werk was.
Ook vandaag fotografeert hij nog met een monochroom toestel, dat speciaal bedoeld is voor zwart-witfotografie en volledig handmatig te bedienen. Uit die keuze volgt ook een andere relatie tot het begrip tijd: hij wordt gedwongen te vertragen, meer na te denken en ook te wachten. Fotografie is dan niet langer een instant actie of een momentopname, maar wordt een geduldig proces, waarbij de aandacht gaat naar het licht, naar de context en naar wat zich beetje bij beetje in beeld ontwikkelt.
De fotografie van het wachten, van het nu en van de emotie
Bij Dirk Thiebaut ontstaat een beeld niet uit een vastomlijnd idee. Het is vaak verbonden met een locatie, het aanwezige licht, bepaalde contrasten of details die hem opvallen. Hij gebruikt graag weidse landschappen of bouwwerken waarin een minuscule menselijke aanwezigheid te zien is, alsof hij daarmee de juiste verhouding wil aangeven, spanning wil creëren of gewoon wil benadrukken dat een locatie pas echt kan bestaan door wat er op die plek leeft. De essentie is dat een gebouw op zich snel gaat vervelen. Het heeft een levend wezen nodig, een mens of een dier, iets dat de formele puurheid doorbreekt en het beeld voelbaar maakt. Zelfs wanneer hij zegt dat hij een voorliefde heeft voor drukkere plaatsen zoals treinstations (met vertrekkende en aankomende mensen), is het nooit de architectuur op zich die hem interesseert, maar wel wat er gebeurt als er een menselijke aanwezigheid is.
Dit soort van fotografie vergt tijd. Dirk Thiebaut zegt dat hij wel een uur kan wachten tot er eindelijk iemand door het beeld loopt, of dat hij heel vroeg naar een bepaalde locatie terugkeert omdat dan de juiste lichtomstandigheden aanwezig zijn. Daarbij speelt intuïtie een rol, maar ook geduld en soms het toeval. Hij geeft het voorbeeld van een foto die hij in de winter aan zee heeft genomen, toen hij te vroeg was voor een afspraak: een paar duiven op een reling, snel een paar klikken en plots is daar een foto die bijna onwerkelijk is in zijn perfectie. Behalve het onderwerp is het vooral de sfeer die Dirk Thiebaut zoekt. Hij heeft het over een ‘filmische’ wereld in donkere tinten, haast in de stijl van de ‘film noir’.
Want in zijn ogen moet een foto niet alleen mooi zijn. Hij moet ook iets teweegbrengen, ontroeren, misschien zelfs verontrusten... en altijd een emotie oproepen.
Dan is het de beurt aan diegene die de foto bekijkt.
